کاربر میهمان به سایت ما خوش آمدید ورود ثبت نام
منوي سايت
جستجو سریع
کلمه کلیدی :
ترتیب چیدمان
ترتیب نمایش بر اساس

 

گزارش هاي  موجود در كشور حاكي از آن است كه سوء تغذيه (بصورت كم وزني، لاغري و كوتاه قدي) در كودكان زير 6 سال و كمبود ريزمغذي ها به ويژه يد، آهن، كلسيم،روي، ويتامين A، D، B2 در برخي از مناطق كشور هنوز بعنوان یک مشکل عمده مطرح است. کمبودهای تغذیه ای با عوارض متعدد عوارض متعدد از جمله اختلال رشد جسمي و تكامل مغزي، كاهش بهره هوشي، كاهش قدرت يادگيري و افت تحصيلي، افزايش موارد ابتلا به بيماريها و پوكي استخوان و نهايتا" كاهش توانمندي هاي ذهني و جسمي افراد، توسعه اجتماعي، اقتصادي را به مخاطره مي اندازد.  

 
 
سوء تغذیه کودکان و کمبود ریز مغذیها هزینه هایی را بطور مستقیم و غیر مستقیم به کشور تحمیل می کند . بطور کلی 4 عامل اصلی در بروز سوء تغذیه کودکان نقش دارند که عبارتند از فقر ، نبود مواد غذایی در محل ، نا آگاهی های تغذیه ای و ابتلا به بیماریها و برای بهبود تغذیه کودکان باید 4 عامل اساسی شامل درآمد، دسترسی به غذا، فرهنگ و سواد تغذیه ای و دسترسی به خدمات بهداشتی و کنترل بیماریها راهکار های مختلف بطور هماهنگ به مورد اجراء گذاشته شود. درآمد خانوار يكي از مهمترين عوامل موثر در انتخاب و خريد غذا است. از سوي ديگر وجود مواد غذايي در منطقه و دسترسي خانوار به مواد غذايي، همچنين آگاهي و دانش خانوار بخصوص مادر كه با توجه به باورها و عادت هاي غذايي، مواد مورد نياز را با توجه به قيمت و بودجه اي كه در دسترس دارد خريداري مي كند و مطابق با سليقه و آموخته هايش سفره خانواده را شكل مي دهد، حائز اهميت است. بهبود وضع تغذیه کودکان در گرو همکاری تنگاتنگ و معاضدت کلیه بخش های توسعه و رفاه اجتماعی از جمله آموزش و پرورش ، جهاد کشاورزی ، نهضت سواد آموزی ، کمیته امداد امام خمینی (ره) ، بهزیستی ، بازرگانی و وسایل ارتباط جمعی و ... می باشد.
 
بهبود وضعیت تغذیه و رشد کودکان کمتر از شش سال
 
اهداف اختصاصی :
  1. کاهش شیوع سوء تغذیه در کودکان کمتر از شش سال
  2. جلب حمایت سازمان ها و ارگان های مختلف به منظور حل مشکل شیوع سوء تغذیه کودکان با توجه به چند بعدی بودن مشکل
  3. حمایت از اقشار آسیب پذیر
  4. ارتقآئ آگاهی، نگرش و عملکرد جامعه در زمینه تغذیه صحیح ورعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی
  5. ارتقاء آگاهی، نگرش و عملکرد مادران در زمینه تغذیه و رشد کودک
  6. افزایش دانش و مهارت پزشکان و کارکنان بهداشتی در زمینه الگوی تغذیه صحیح، تغذیه و رشد کودک  
استراتژی ها:                                                                         
  1. آموزش همگانی تغذیه با استفاده از کلیه امکانات موجود
  2. افزایش پوشش مراقبتهای بهداشتی اولیه
  3. افزایش دسترسی های فیزیکی و اقتصادی مردم به غذا
  4. آموزش کارکنان بخش های مختلف در زمینه تغذیه صحیح و الگوی صحیح مصرف غذا
  5. آموزش کارکنان بخش بهداشت در زمینه تغذیه صحیح و الگوی صحیح مصرف غذا
 
گزارش پيشرفت برنامه مشاركتي بهبود وضع تغذيه كودكان كمتر از 6 سال طی سال 1391
 
تعداد خانه هاي بهداشت تحت پوشش برنامه
 
9
تعداد خانوار هاي تحت پوشش برنامه
 
241718
تعداد مراكزمشاوره تغذيه راه اندازي شده
 
10
درصد كودكان بهبود يافته از طريق مشاوره تغذيه
 
8.3%
درصد كودكان مبتلاء به سوء تغذيه شديد تحت درمان رايگان
 
95%
تعداد كارگاه هاي آموزشي ياران چند پيشه
 
11
تعداد افراد شركت كننده در كارگاه به تفكيك سازمان ها وادارات
 
405
تعداد كلاس هاي آموزشي برگزار شده جهت كاركنان بهداشتي
 
10
تعداد خانه هاي بهداشت تجهيز شده به آشپز خانه محلي
 
3
تعداد كميته هاي بهبود وضع تغذيه گروههاي آسيب پذير با حضور بخش هاي درگير
 
3
 
 
گزارش های موجود در کشور حاکی از آن است که سوء تغذیه ( بصورت کم وزنی ، لاغری و کوتاه قدی ) در کودکان زیر 6 سال و کمبود ریزمغذیها به ویزه ید ، آهن ، کلسیم ، روی ، ویتامین A-D-B6 در افراد جامعه به عنوان یک مشکل عمده مطرح است . کمبود ریز مغذیها با عوارض متعدد از جمله اختلال رشد جسمی و تکامل مغزی، کاهش بهره هوشی ، کاهش قدرت یادگیری ، افت تحصیلی ، افزایش موارد ابتلاء به بیماری ها و پوکی استخوان ، نهایتا با کاهش توانمندی های ذهنی و جسمی افراد همراه است. با توجه به اینکه شرط لازم دستیابی به توانمندی های ذهنی و جسمی کودکان ، مراقبت تغذیه ای از آنان است و مراقبت تغذیه ای در کودکان به ارتقاء شاخص ها ی رشد ، دریافت غذای سالم و مغذی و ایجاد باور هاو عادات غذایی در کودکی و بزرگسالی منجر می شود. بنابراین ارتقاء آگاهی، نگرش، بینش و عملکرد تغذیه ای مراقبین کودک در خانواده و مراقبین او در جامعه از عوامل اصلی تامین کننده مراقبت تغذیه ای است. 
بهبود وضع تغذیه کودکان 6-3 ساله خانواده های نیازمند در مناطق محروم و روستایی
 
اهداف اختصاصی:     
1.       تامین بخشی از نیاز های تغذیه ای کودکان از طریق ارائه یک وعده غذای گرم در روستامهد ها
2.       افزایش آگاهی کودکان در زمینه آشنایی با اهمیت صبحانه، آشنایی با گروههای غذایی، میان وعده های غذایی مناسب و ..
3.       بررسی وضعیت رشد کودکان 6-3 سال روستامهد ها بر اساس شاخص های وزن برای سن ( کم وزنی ) و قد برای سن ( کوتاه قدی )
4.       ارتقاء آگاهی خانواده ها در زمینه رشد و تغذیه کودکان
5.       ارتقاء آگاهی مدیران و مربیان روستامهد ها در زمینه رشد وتغذیه کودکان
6.       اصلاح عادات و ایجاد رفتار تغذیه ای صحیح در کودکان
1.       نظارت ، پایش و ارزشیابی اجرای برنامه در روستامهد ها
2.       تعیین سبد غذایی از طریق تطابق و بومی سازی سبد غذایی با فرهنگ و عادات غذایی منطقه
3.       آموزش به کودکان روستامهد ها در قالب محتوای آموزشی تدوین شده
4.       هماهنگی و همکاری در زمینه تعیین شاخص های آنتروپومتری کودکان در روستامهد ها
5.       آموزش مدیران و مربیان روستامهد ها در زمینه رشد و تغذیه صحیح کودکان
گزارش پيشرفت برنامه مداخله اي تامين يك وعده غذاي گرم براي كودكان 6-3 سال در روستا مهد ها در سال 1391
تعداد واحد هاي مشاوره تغذيه مراكز بهداشتي درماني ارائه دهنده مداخلات براي كودكان مبتلاء به سوء تغذيه متوسط
 
10
تعدادكميته هاي بهبود تغذيه گروههاي آسيب پذير با حضور بخش هاي درگير
 
-
تعداد مطالب آموزشي با هدف استاندارد نمودن برنامه هاي تغذيه اي و آموزشي در روستا مهد ها
 
1
تعداد كارگاههاي آموزشي و دوره هاي باز آموزي براي كاركنان بهداشتي در خصوص تغذيه كودكان كمتر از 6 سال و سنين مدرسه
 
-
تعداد كلاس هاي آموزشي براي مديران و مربيان روستا مهدها
 
12
 
در جهان امروز با وجود منابع غذایی نامحدود، سوء تغذیه مسئله ای غیر معقول و غیر انسانی است. نقش تغذیه در سلامت، کارآیی، یادگیری انسان ها و ارتباط آن با توسعه اقتصادی طی تحقیقات وسیع جهانی به اثبات رسیده است و نشان داده شده است که سرمایه گذاری ملی در تامین امنیت غذایی و سلامت تغذیه ای کودکان نه تنها با صرفه و اقتصادی است بلکه از ضروریات غیر قابل اجتناب ملی بشمار می رود. سوء تغذیه یکی از ریشه های فقر و عقب ماندگی اقتصادی و وابستگی سیاسی است و تأمین سلامت تغذیه ای در جامعه، موجب صرفه جویی در هزینه های خدمات درمانی، بهره وری در سرمایه گذاری بخش آموزشی، ارتقاء بازدهی نیروی کاری و پرورش نسل آینده بهتر می باشد.
بهبود رشد و تغذیه کودکان کمتر از شش سال
 
اهداف اختصاصی:
1.       توانمند سازی مادران در زمینه تفسیر منحنی رشد کودک
2.       کاهش کم وزنی ، کوتاه قدی و لاغری در کودکان کمتر از شش سال
3.       ارتقاء آگاهی پرسنل بهداشتی در خصوص اصول تغذیه صحیح کودکان
4.       ارتقاء آگاهی مادران از اصول تغذیه صحیح کودکان
  1.  آموزش به مادران در زمینه تفسیر منحنی رشد کودک
  2. آموزش مادران در زمینه اصول تغذیه صحیح کودکان
  3. آموزش به پرسنل بهداشتی در زمینه اصول تغذیه صحیح کودکان
اقدامات آموزشي و مشاوره اي برنامه هاي تغذيه مادران دارای کودک کمتر از 8 سال طی سال 91
  تعداد مادران دارای کودک کمتر از یکسال آموزش دیده بصورت چهره به چهره
 -
تعداد مادران دارای کودک یک تا هشت سال آموزش دیده بصورت چهره به چهره
57089
تعداد کلاس های آموزش تغذیه تکمیلی عملی
182
تعداد مادران آموزش دیده در خصوص تغذیه تکمیلی عملی
1583
تعداد کلاس های آموزشی در خصوص تغذیه کودکان کمتر از یکسال
812
تعداد مادران آموزش دیده در خصوص تغذیه کودکان کمتر از یکسال
9755
 
راهنمای تغذيه شيرخوار در سنين 6-4 ماهگي
شير مادر در شش ماهه اول عمر تنها غذاي شيرخوار است و بعد از شش ماهگي نيز غذاي اصلي به شمار مي رود، اما در اين سن شيرخوار نياز به كمك هاي تغذيه اي دارد كه بايد با برنامه ريزي صحيح آغاز شود.
 
 
بهترين زمان براي شروع غذاي كمكي براي شيرخواران پايان سن 6 ماهگي است.          
 زيرا:
·         شير مادر در بعد از 6 ماهگي به تنهايي قادر به رفع نياز هاي غذايي كودك نيست. در اين سن وزن شيرخوار بيش از 2 برابر وزن تولد مي شود. 
·         دستگاه گوارش شيرخوار در حوالي 6 ماهگي براي پذيرش غذاي جامد آمادگي لازم را پيدا مي كند و شيرخوار قادر است غذاي نيمه جامد را از دهان به حلق هدايت كرده و بلع كامل را انجام دهد.
·         ذخيره آهن بدن در اين سن كاهش مي يابد.  
اگر غذاي كمكي قبل از 6 ماهگي شروع شود موجب بروز مشكلات زير خواهد شد: 
·         افزايش احتمال ابتلا به اسهال، زيرا دستگاه گوارش شيرخوار هنوز آمادگي لازم براي پذيرش غذاي نيمه جامد را پيدا نكرده است.
·         كاهش توليد و ترشح شير به دليل كاهش زمان مكيدن و كم بودن حجم معده شيرخوار كه منجر به سوء تغذيه و رشد ناكافي مي شود.
·         بروز حساسيت به خاطر باز بودن فواصل بين پرز هاي روده كه موجب ايجاد واكنش نسبت به هر ماده غذايي جديد، حتي به مقدار كم مي شود.  
اگر غذاي كمكي دير تر از 6 ماهگي شروع شود موجب بروز مشكلات زير خواهد شد:  
  •  كندي يا توقف رشد
  •  اشكال در پذيرش غذا توسط كودك
  •  به تعويق افتادن يادگيري عمل جويدن 

 

خصوصيات غذاي كمكي مناسب 
·         با حجم كم داراي انرژي بيشتري باشد تا بتوان به دفعات از آن استفاده كرد.
·         نرم بوده و هضم آن آسان باشد.
·         كاملا پخته باشد و از مواد نيمه پخته در آن استفاده نشود.
·         قابل تهيه به روش ساده، در دسترس و ارزان باشد.
·         متناسب با عادات غذايي خانواده باشد.
·         در تهيه آن اصول بهداشتي رعايت شده و تازه باشد.  
 اصول زير را بايد در تغذيه تكميلي رعايت كرد: 
·         قبل از تهيه غذا دستها بايد به خوبي با آب و صابون شسته شود.
·         سبزيجات مورد استفاده ضد عفوني شده باشند.
·         قبل از يك سالگي غذای كمكي بعد از شير مادر به شيرخوار داده شود.
·         از يك نوع ماده ساده شروع شده و كم كم به مخلوط چند نوع تبديل شود.
·         از يك قاشق مربا خوري شروع شده و به تدريج به ميزان آن افزوده شود.
·         بين اضافه كردن مواد غذايي مختلف 7-5 روز فاصله باشد تا دستگاه گوارش كودك به ماده غذايي جديد عادت كند و اگر ناسازگاري با مواد غذايي وجود دارد، شناخته شود.
·         در شروع، غذاها بايد نسبتا رقيق باشد و به تدريج به غلظت آنها افزوده شود.
·         بهتر است غذاي شيرخوار هر روز به صورت تازه تهيه و مصرف گردد و در ظرف درب دار در يخچال نگهداري شود.
·         تنوع در غذاي كودك رعايت شود.
·         يك قاشق مربا خوري روغن مايع به سوپ يا پوره شيرخوار به ويژه كودكاني كه خوب وزن نمي گيرند، اضافه نمایید.
·         هيچگاه به زور كودك را وادار به تمام كردن غذا نكنيد و اجازه دهيد خودش تصميم بگيرد كه چقدر غذا بخورد.
·         همزمان با تغذيه تكميلي، آب جوشيده سرد شده به كودك بدهيد تا تشنگي او برطرف شود.
·         قبل از يك سالگي از اضافه كردن نمك و يا هر گونه چاشني و ادويه به غذاي كودك خودداري كنيد.
·         دفعات تغذيه در 6 ماهگي از يك بار شروع و به تدريج به 3 مرتبه در روز افزايش يابد و در 8 ماهگي به 4 تا 5 بار در روز برسد.
·         از پايان 12 ماهگي كودك مي تواند غذاي سفره خانواده را بخورد و غذاي اضافه هم در برنامه او وجود داشته باشد.
·         شروع غذا بهتر است با فرني باشد، شيربرنج و حريره بادام و بعد سوپ شروع شود. 
 
 
 مواد غذايي كه در سال اول زندگي به كودكان نمي دهيم كدامند؟
  
برخي از مواد غذايي در شيرخوار زير يكسال ما ممكن است ايجاد حساسيت نمايند، مثل :
·         شيرگاو
·         سفيده تخم مرغ
·         انواع توت، كيوي، آلبالو، گيلاس و خربزه
·         بادام زميني 
      
   

 

برخي از مواد غذايي ممكن است در شيرخوار زير يكسال ما ايجاد خفگي كنند مانند :

·         دانه كشمش
·         دانه انگور
·         ذرت
·         تكه هاي سوسيس
·         آجيل
·         تكه هاي سفت و خام سبزي ها مثل هويج و تكه هاي گوشت
     
برخي از مواد غذايي ممكن است در شيرخوار زير يكسال ما مشكلات ديگري ايجاد نمايند:
·         قهوه يا چاي كمرنگ ، سبب بي قراري كودك مي شوند
·         عسل غيرپاستوريزه باعث مسموميت بوتوليسم نوزادي مي شود.
  

 

تاریخ انتشار : 1390/02/19 | تاریخ بروزرسانی : 1392/03/28 |
نقشه سایت | تماس با ما | سیاست حفظ اسرار
کليه حقوق اين وب سايت متعلق به معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران ميباشد