کاربر میهمان به سایت ما خوش آمدید ورود ثبت نام
منوي سايت
جستجو سریع
کلمه کلیدی :
ترتیب چیدمان
ترتیب نمایش بر اساس

 سنین بین 10 تا 20 سالگی دوران نوجوانی نامیده می شود که مانند پل دوران کودکی را به بزرگسالی متصل می کند. تغییراتی که در این دوران از نظر جسمی و روحی ایجاد می شود، نهایتاً بلوغ جسمی و احساس استقلال در زندگی را به دنبال دارد. اصطلاح بلوغ به رشد جسمی سریع، تغییر در ترکیب بدن و بلوغ جنسی که نهایتاً باروری را بدنبال دارد اشاره می کند. تنظیم برنامه غذایی آنها با توجه به الگوی رشد سریع باید به گونه ای باشد که ضمن تامین نیاز برای جهش رشد نوجوانی سلامت بدن را نیز حفظ کند.

 
 
 
بهبود رشد و تغذیه در نوجوانان و جوانان
 
اهداف اختصاصی:
1.       ارتقاء آگاهی پرسنل بهداشتی در خصوص اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
2.       ارتقاء آگاهی اولیاء مدارس در خصوص اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
3.       ارتقاء آگاهی مادران از اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
4.       ارتقاء آگاهی دانش آموزان در خصوص تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
 
1.       آموزش پرسنل بهداشتی در خصوص اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
2.       آموزش اولیاء مدارس در خصوص اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
3.       آموزش مادران از اصول تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
4.       آموزش دانش آموزان در خصوص تغذیه صحیح نوجوانان و جوانان
 
اقدامات آموزشي و مشاوره اي برنامه هاي تغذيه دانش آموزان راهنمایی و دبیرستانی طی سال 1391
 
 
مدارس راهنمايي
مدارس متوسطه
تعداد كل مدارس
 
تعداد مدارسي كه جلسات آموزشي تغذيه براي آنها برگزار شده
تعداد كل جلسات آموزش تغذيه برگزار شده
تعداد كل مدارس
تعداد مدارسي كه جلسات آموزشي تغذيه براي آنها برگزار شده
تعداد كل جلسات آموزش تغذيه برگزار شده
348
209
338
363
191
376
 
 

دختران امروز مادران فردا و کلید سلامتی نسل کنونی و آینده می باشند. تمام مطالعات انجام شده نشان داده است که بسیاری از مشکلات دوران بارداری و تولد نوزادان نارس ارتباط مستقیم با وضع تغذیه مادر در زمان قبل از بارداری و سنین قبل از ازدواج دارد.

بطور کلی، دخترانی که زندگی خود را با تغذیه ناکافی در دوران کودکی همراه با بیماری شروع می کرده و به دوره نوجوانی پا می گذارند، از یک طرف به علت کمبودهای تغذیه ای با کاهش قدرت یادگیری، افت تحصیلی، افزایش ابتلاء به بیماریها و کاهش توانمندی ذهنی و جسمی مواجه هستند و از سوی دیگر، پس از ازدواج نمی توانند دوران بارداری و شیردهی خوبی داشته باشند.

 
 
ارتقاء سطح سلامت دانش آموزان دختر دبیرستانی از طریق آموزش تغذیه و آهن یاری هفتگی
 
اهداف اختصاصی:
1.       ارتقاء آگاهی پرسنل بهداشتی در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
2.       ارتقاء آگاهی اولیاء مدارس در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
3.       ارتقاء آگاهی مادران از الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
4.       ارتقاء آگاهی دانش آموزان در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
5.   کاهش شیوع کم خونی فقر آهن در دختران دبیرستانی
 
1.       آموزش پرسنل بهداشتی در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
2.       آموزش اولیاء مدارس در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
3.   آموزش مادران از الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
4.       آموزش دانش آموزان در خصوص الگوی صحیح غذایی به منظور پیشگیری از کم خونی فقر آهن
5.   ارائه مکمل آهن بصورت هفتگی به مدت 16 هفته متوالی در کلیه دبیرستانها و 10% راهنمایی های دخترانه
 
 
 
فعاليت هاي آموزشي و اجرايي برنامه ارتقاء سطح سلامت دانش آموزان از طريق آموزش تغذيه و آهن ياري هفتگي
سال تحصيلي 92-1391
 
191
تعداد کل دبيرستان هاي دخترانه تحت پوشش دانشگاه
 
191
تعداد دبيرستان هاي دخترانه تحت پوشش طرح آهن یاری
 
47116
تعداد دانش آموزان دختر دبيرستاني تحت پوشش دانشگاه
 
47116
تعداد دانش آموزان دختر دبيرستاني تحت پوشش طرح آهن یاری
185
تعداد راهنمايي هاي دخترانه روزانه تحت پوشش دانشگاه
 
175
تعداد راهنمايي هاي دخترانه روزانه تحت پوشش طرح آهن یاری
38798
تعداد دانش آموزان دختر راهنمايي هاي روزانه تحت پوشش دانشگاه
24786
تعداد دانش آموزان دختر راهنمايي هاي روزانه تحت پوشش طرح آهن یاری
936816
تعداد قرص آهن توزیع شده در دبیرستان
 
618784
تعداد قرص آهن توزیع شده در راهنمایی
 
10
تعداد كارگاههاي آموزشي – توجيهي برگزار شده جهت مربيان آموزش و پرورش
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تغذیه در دوران نوجوانی و جوانی
 
دوران جواني و ميانسالي طيف وسيعي از دوران زندگي انسان را تشكيل مي دهد. حداكثر قدرت باروري انسان در اين سنين مي باشد و سهم عمده اي از بهره وري اجتماعي و اقتصادي كشور منبعث از نيروي كار و تلاش و تحقيق و تفكر اين گروه سني است. لذا سلامت جوانان و ميانسالان جامعه مي تواند تضمين كننده رشد و توسعه اجتماعي اقتصادي و فرهنگي آن كشور باشد. تغذيه سالم اثر مستقيم بر سلامت انسان دارد و كيفيت زندگي افراد را تحت تاثير قرار مي دهد.
پيروي از يك الگوي غذايي صحيح در طول زندگي از كودكي تا ميانسالي راه كاري ساده و ارزان در پيشگيري از بروز بيماري هاي مزمن است كه با آموزش و فرهنگ سازي صحيح مي توان به آن دست يافت.
بهترين راه اطمينان از تعادل و تنوع در غذاي روزانه استفاده از هر 4 گروه اصلي غذايي است.
4گروه اصلي غذايي عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه ميوه ها وسبزي ها، گروه شير و لبنيات و گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ و مغزها.
در هر گروه، مواد غذايي داراي ارزش غذايي تقريبا" يكسان هستند و مي توان از يكي به جاي ديگري استفاده كرد.
 
هرم غذایی چیست؟
هرم غذايي، گروه هاي غذايي و موادي كه در هر گروه جاي مي گيرد را معرفي مي نمايد.
قرار گرفتن موادغذايي در بالاي هرم كه كمترين حجم را در هرم اشغال مي كند به اين معني است كه افراد بزرگسال بايد از اين دسته از مواد غذايي كمتر مصرف كنند (مانند قندها و چربي ها)
هر چه از بالاي هرم به سمت پايين نزديك مي شويم حجمي كه گروه هاي غذايي به خود اختصاص مي دهند بيشتر مي شود كه به اين معني است كه مقدار مصرف روزانه اين دسته از مواد غذايي بايد بيشتر باشد.
شناسايي گروههاي غذايي به عنوان راهنمايي براي تغذيه كليه گروههاي سني در جامعه ضروري است و پايه و اساس برنامه ريزي غذايي همه افراد مي باشد كه البته در گروههاي سني مختلف قابل انطباق با شرايط ويژه آن گروه بوده و در فصل مربوطه به تفاوت در سهم گروههاي غذايي و توصيه هاي تغذيه اي خاص آن اشاره شده است.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
گروه نان و غلات 
 
گروه نان و غلات تأمين كننده انرژي، ویتامین های گروه B و پروتئین هستند. هر یک از اشکال زیر نشان دهنده یک سهم از این گروه است و لازم است روزانه 11- 6 سهم از این گروه مصرف شوند.
 
 
 
نکات مهم در استفاده از گروه نان و غلات:
- بهتر است برنج را بصورت کته مصرف کنید.
- برای کامل کردن پروتئین گروه نان و غلات بهتر است آنها را بصورت مخلوط با حبوبات مصرف کنید (مثلاً عدس پلو، باقلاپلو، عدسی با نان و ...)
 
- توصيه مي شود نان مصرفي به شكل روزانه تهيه گردد. اگر امكان چنين كاري نيست بايد نان بشكل اصولي قبل از قرار دادن در داخل نايلون تميز، خنك گردد زيرا در غير اينصورت نان داغ در داخل نايلون اصطلاحاً عرق كرده و با توجه به رطوبت حاصل از تعريق ممكن است كپك بزند. بعد از خنك كردن نان مي توان آن را در داخل نايلون تميز قرار داد و در فريزر به مدت بيشتري نگهداري كرد.
 
- بايد از نانهايي استفاده شود كه بجاي جوش شيرين در تهیه و تولید آنها از خمیر مایه استفاده شده باشد.مصرف نان تهیه شده از جوش شیرین مي تواند عوارض متعددي نظير ناراحتي هاي گوارشي، كاهش جذب آهن و در نتيجه كم خوني فقر آهن و ... به همراه داشته باشد.
 
- بیشتر از نان های حاوی سبوس (مثل نان جو و سنگک) استفاده کنید.
 
گروه میوه و سبزی
مواد غذایی گروه ميوه ها و سبزيها تأمين كننده املاح، ويتامين ها و فیبر می باشند. هر یک از اشک
 
ال زیر نشان دهنده یک سهم از این گروه است و لازم است روزانه 5-3 سهم از این گروه مصرف شوند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
نکات مهم در استفاده از گروه میوه ها و سبزیجات:
 
- روزانه یک سهم یا بیشتر از میوه ها و سبزی های غنی از ویتامین ث مثل سبزی های برگی، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای و مرکبات و حداقل یک روز در میان یک سهم از میوه ها یا سبزی های غنی از ویتامین آ نظیر سبزی ها و میوه های به رنگ زرد، نارنجی، قرمز و سبز تیره و سبزی های برگی مصرف کنید.
 
- قبل از مصرف سبزی ها و میوه ها آنها را بدقت بشویید و ضدعفونی کنید.
برای شستن سبزی ها پس از پاک کردن و شستشوی اولیه ابتدا آنها را در 5 لیتر آب ریخته و نصف قاشق چایخوری (5 قطره) مایع ظرفشویی به آن اضافه کرده به هم بزنید.
 
 
پس از 5 دقیقه سبزی را از روی کفاب جدا کنید و آن را ب
ا آب سالم بشویید. این کار برای جدا شدن تخم انگل از سبزی ها ضرورت دارد. برای ضدعفونی نمودن، نصف قاشق چایخوری پودر پرکلرین را در 5 لیتر آب ریخته، سبزی را 5 دقیقه در آن قرار دهید، مجدداً با آب سالم بشویید و مصرف نمایید.
 
- وقتی پوست میوه را جدا کردید از قرار دادن آن در معرض هوا خودداری کنید زیرا ویتامین های آن از بین می رود.
 
- بهتر است سعی کنید میوه ها را به صورت خام مصرف کنید چون ویتامین های آن بیشتر حفظ می شود.
 
- بايد از قرار دادن سبزي ها در داخل روزنامه و يا استفاده از نايلون هاي پلاستيكي بازيافتي خودداري كرد.
 
- براي جذب آهن مصرف ليموترش يا گوجه فرنگي به همراه غذا توصيه مي شود.
 
- برای پختن سبزیجات ابتدا باید آب را جوشاند، سپس سبزی را در آن ریخت و به مدت بسیار کمی جوشاند. هنگام پختن سبزیها درب ظرف را باید بست. آب مورد استفاده برای طبخ سبزیجات باید به مقدار اندک باشد.
 
 گروه شیر و لبنیات
مواد غذایی گروه شير و لبنيات تأمين كننده پروتئين، كلسيم، فسفر و انواع ویتامین های گروه B و A  می باشند. هر یک از اشکال زیر نشان دهنده یک سهم از این گروه است و لازم است روزانه 3 سهم از این گروه مصرف شوند.
نکات مهم در استفاده از گروه شیر و لبنیات:
- فراورده هاي لبني نبايد داراي بوي نامطبوع بوده و بايد ظاهر طبيعي داشته باشند.
- حتی الامکان از شیر و لبنیات پاستوریزه شده کم چربی (5/2% درصد یا کمتر) استفاده کنید.
- حتی الامکان از پنیرهای تهیه شده از شیر پاستوریزه استفاده کنید.
- پنیر تازه را باید حداقل 2 ماه در آب نمک نگهداری کنید و سپس مصرف نمایید.
- بستنی هایی بخورید که از شیر پاستوریزه و یا جوشیده تهیه شده باشد.
- حتماً قبل از مصرف هر نوع کشک، مقداری آب به آن اضافه کنید و حداقل 5 تا 10 دقیقه در حال بهم زدن بجوشانید.
- محصولات لبني از لحظه توليد در كارخانه تا هنگام انتقال به مراكز فروش و درمحل هاي فروش و عرضه بايد در دماي يخچال 6-4 درجه سانتي گراد نگهداري شوند (شير استريليزه از اين قاعده مستثني بوده و تا زمان باز نشدن درب آن، در صورت نگهداري در شرايط خشك و خنك و بدور از تابش مستقيم نور آفتاب، تا ماه ها قابليت نگهداري در يخچال را دارا مي باشد).
 
گروه گوشت و جانشین های آن 
 
مواد غذایی گروه گوشت و جانشين هاي آن تأمين كننده پروتئين، آهن و روی می باشند. هر یک از اشکال زیر نشان دهنده یک سهم از این گروه است و لازم است روزانه 3-2 سهم از این گروه مصرف شوند.
 
 
 
 نکات مهم در استفاده از گروه گوشت و جانشين هاي آن:
- پیش از پختن گوشت قرمز چربی هایی را که بچشم می خورد، جدا کنید.
- قبل از طبخ گوشت مرغ، پوست آن را جدا کنید، پوست مرغ چربی فراوانی دارد.
- تا حد امکان از سرخ کردن گوشت خودداری کنید.
- چربی و کلسترول مغز، زبان، کله پاچه زیاد است، در مصرف این گونه مواد غذایی افراط نکنید.
- بهتر است بیشتر از گوشت های سفید مانند مرغ و ماهی به جای گوشت قرمز استفاده کنید.
- مصرف حبوبات به علت دارا بودن فیبر و پروتئین، انرژی و برخی از مواد مغذی مانند آهن هستند.
- بهتر است مغزها (گردو، فندق، بادام و پسته) را خام بخورید. اگر نوع بو داده آن را می خورید نمک آن زیاد نباشد.
- مصرف فراورده هاي گوشتي (سوسيس و كالباس و ...) بايستي محدود و از انجماد آنها خودداري شود.
 
 توجه:در رأس هرم غذايي، چربيها و قندها قرار دارند. مواد غذایی این گروه شامل چربی ها، انواع روغن ها، خامه، کره، شیرینی ها، انواع مربا، شربت، آب نبات و نوشیدنی هایی نظیر چای و قهوه می باشند. این مواد سهم بسيار كمي از برنامه غذايي را به خود اختصاص مي دهند. بطور کلی توصیه می شود نوجوانان از چربی ها به اندازه متعادل و نه خیلی زیاد استفاده نمایند.کودکان و نوجوانانی که دارای اضافه وزن هستند بهتر است مصرف شیرینی، شکلات، آب نبات، مربا و بطور کلی مواد قندی و نوشابه ها را محدود کنند. براي رفع تشنگي، نوشيدن آب ساده به
 هر آشاميدني ديگر  ترجيح دارد.

آیا می دانید به عنوان یک نوجوان، روزانه چند وعده غذايي باید مصرف کنید؟
نوجوان بايد هر روز حداقل 5 وعده غذا شامل سه وعده اصلي (صبحانه، ناهار و شام) و دو ميان وعده بخورد.
 
فکر می کنید آنهایی که در کلاس سرحال ترند و درس را بهتر یاد می گیرند و شاگرد اول هستند چه نکات تغذیه ای را رعایت می کنند؟  
شاگرد زرنگها معمولاً در ساعات ابتدای شب شام می خورند، بموقع می خوابند، صبح زود از خواب بیدار می شوند و قبل از صرف صبحانه کمی نرمش می کنند و آماده خوردن یک صبحانه کامل می شوند.آنها همیشه به یاد دارند که صبحانه مهمترين وعده غذايي است.مصرف صبحانه باعث يادگيري بهتر و دقت بيشتر مي شود. دانش آموزانی که بدون خوردن صبحانه به مدرسه می روند یادگیری و کارایی لازم را ندارد.
 
 مثال هایی از یک صبحانه مناسب نان و پنیر و گردو، نان و پنیر و گوجه فرنگی، نان و پنیر و خیار، نان و تخم مرغ و گوجه فرنگی، نان و کره و مربا، نان و کره و خرما، نان و پنیر و خرما است. مصرف یک لیوان شیر همراه با صبحانه توصیه می شود. انواع غذاهای سنتی مانند عدسی با نان، خوراک لوبیا با نان و انواع آشهای محلی از غذاهای مفید و با ارزش غذایی بالا بشمار می روند.
 
 آنهایی که برای چیپس و پفک و شکلات می میرند قسمت زیر را بخوانند: 
ميان وعده، غذاي مختصري است كه بين دو وعده اصلي مصرف مي شود.
استفاده از شير پاستوريزه يا جوشانده، نان و پنيرو خرما، بيسكويت، كيك، ميوه، سبزي،خشكبارهایي نظير: گردو، پسته، كشمش، نخودچي، برگه ها، توت خشك، انواع كوكو و كتلت و نان و حلواشكري       مي تواند به عنوان ميان وعده در برنامه غذايي مورد استفاده قرار بگيرد.
 تنقلاتي مانند چيپس و پفك علاوه بر كاهش اشتها، ذائقه شما را نيز به طعم شور عادت مي دهد و احتمال بوجود آوردن مشكلات تغذيه اي در سنين بزرگسالي را افزايش مي دهد. مصرف شكلات نيز در حد متوسط مجاز است زيرا ذائقه شما را به خوردن شيريني عادت مي دهد.
 
 
فکر می کنید شما چاقید یا لاغر ویا خوش اندام؟ 
هر نوجوانی علاقمند است بداند از نظر وضعیت جسمانی و رشد بدن در مقایسه با استاندارد چگونه است؟
برای اینکار از شاخصی استفاده می شود که به آن «شاخص توده بدن» می گویند. بر اساس این شاخص نوجوانان به لاغر، طبیعی، اضافه وزن و چاق تقسیم بندی می شوند برای سهولت کار از دو نموگرام استفاده می شود که یکی برای دختران و دیگری برای پسران بکار می رود.
برای این منظور اقدامات زیر انجام می گیرد:
1-      ابتدا قد، بدون کفش و در حالی که بدن کاملاً مماس با سطح دیوار یا قدسنج است و به روبرو نگاه می شود با سانتی متر تعیین شود.
2-      قد را که از روی سانتیمتر خوانده اید در جایی یادداشت کنید و آن را بر 100 تقسیم کنید تا به متر بدست بیاید.
3-      سپس وزن را با دقت اندازه گیری کنید.
سپس طبق فرمول زیر شاخص توده بدنی را محاسبه نمایید.
 
4-      حال عدد بدست آمده را با نمودار شاخص توده بدنی مقایسه کنید و ببینید که در چه وضعیتی قرار دارید.
5-      جهت استفاده از نموگرام ابتدا روی محور عمودی عدد مربوط به شاخص توده بدنی را پیدا کرده و سپس روی محور افقی سن را مشخص کنید. این دو نقطه را بهم وصل نمایید.
 
اگر نقطه تلاقی در قسمت بنفش علامت گذاری شود، لاغر هستید. اگر نقطه تلاقی در قسمت آبی علامت گذاری شود، در دامنه وزن طبیعی قرار دارید. اگر نقطه تلاقی در قسمت صورتی علامت گذاری شود، دارای اضافه وزن می باشید. اگر نقطه تلاقی در قسمت نارنجی علامت گذاری شود، چاق هستید ( دقت کنید که نمودار مربوط به دخترها و پسرها جداست). 
 
نوجوانانی که چاق هستند قسمت زیر را مطالعه کنند:  
- برنامه غذائي خود را تعديل نمايید اما مصرف چربي را چون در دوران رشد هستید نباید حذف نمایید.
 
- بجاي تنقلات پر چربي از ميان وعده هاي سالم مثل ميوه ها و سبزي ها استفاده نمايید.
 
 - فعاليت بدني خود را با ورزش هايي مثل پياده روي و دوچرخه سواري افزايش دهید.
 
- يک انتظار منطقي از فرم بدن خود با توجه به وضعيت بدني خود، اقوام و سابقه فاميلي داشته باشید. اضافه وزن در هنگام رشد امري طبيعي است و فقط زماني که اضافه وزن زياد و غيرطبيعي است بايد کترل شود.
 
نوجوانانی که در جستجوی رژیم های غذایی برای کاهش وزن هستند قسمت زیر را با دقت بخوانند:  
افرادی که در سنین 14 تا 20 سالگی هستند به علت توجه خاص به اندام و ترس از چاقی سعی در محدود کردن غذای مصرفی خود دارند. در نتیجه مواد مغذی مورد نیاز بدن در این دوران که با جهش رشد همراه است تامین نشده و در نهایت، سوء تغذیه بصورت اختلال در رشد قدی، کاهش یادگیری، کاهش تمرکز حواس، کمبودهای ویتامینی و املاح بویژه آهن، روی و کلسیم، اختلالات قاعدگي ، ضعف، خستگي ، گيجي، افسردگي ، تحريک پذيري، تنفس بدبو ، ريزش مو و خشکي پوست، افزايش خطر ابتلا به سنگ کيسه صفرا و ... بروز می کند. رژیم های غذایی باید با کمک متخصص تغذیه   گرفته شود.
 
دختر خانم ها قسمت زیر را با دقت بیشتری بخوانند:
در سنين مدرسه بدن به دليل رشد، به آهن بيشتري نياز دارد و مصرف ناکافي منابع غذائي حاوي آهن در اين دوران منجر به کمبود آهن مي شود . در دوران بلوغ به دليل جهش رشد، نياز دختران و پسران نوجوان به آهن بيشتر از دوران قبل است و در صورتي که از منابع غذائي حاوي آهن در برنامه غذائي روزانه مصرف نشود نوجوان به سرعت در معرض خطر کمبود آهن و کم خوني ناشي از آن قرار         مي گيرد. در دوران بلوغ ، دختران علاوه بر جهش رشد و در نتيجه نياز بيشتر به آهن ، به علت شرایط فیزیولوژیک در این دوران نسبت به کم خوني فقر آهن بسيار حساس تر و آسيب پذيرتر هستند و به اين دليل کم خوني فقر آهن در در دختران نوجوان در مقايسه با پسران نوجوان شيوع بالاتري دارد. کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن در سنین بلوغ کاهش سرعت رشد ضریب هوشی، ‌قدرت یادگیری و کاهش ظرفیت کاری را به دنبال دارد.
 نوجوانان بايد براي پيشگيري از کم خوني فقر آهن به توصيه هاي ذيل عمل کنند:
- در برنامه غذائي روزانه از مواد غذائي حاوي آهن مثل انواع گوشت ها ( گوشت قرمز ، مرغ، ماهي) جگر، حبوبات ( مثل عدس، لوبيا) و سبزي هاي سبز تيره ( اسفناج، جعفري،....) بيشتر استفاده کنند.
- همراه با غذا ، سبزي هاي تازه و سالاد ( گوجه فرنگي، فلفل دلمه اي ، کلم ، گل کلم و ....) مصرف نمايند.
- در ميان وعده ها بجاي استفاده از تنقلات غذائي کم ارزش ( پفک نمکي، چيپس، شکلات و نوشابه و... )از انواع خشکبار ( برگه هلو، آلو، زردآلو، توت خشک، انجير خشک، کشمش، خرما) و انواع مغزها ( گردو، بادام ، فندق، پسته) استفاده نمايند.
- از نوشيدن چاي ، قهوه و دم کرده هاي گياهي يکساعت قبل و يک تا دو ساعت پس از صرف غذا خودداري نمايند.
- از جوانه غلات و حبوبات در برنامه غذایی خود استفاده نمایند که موجب افزايش آهن قابل جذب در مواد غذايي مي شود. وقتي غلات جوانه مي زنند ويتامين C  در آنها افزايش مي يابد و ميزان تانن ها و اسيد فیتيک کم مي شود.مثلا جوانه زدن بعضي از غلات و حبوبات مثل ماش و عدس به مدت 24 تا 48 ساعت مي تواند آهن قابل جذب راتقريبا به دو برابر افزايش دهد.
- اگر خيلي زود خسته مي شوند و يا قدرت تمرکز و يادگيري آنها کم شده است ممکن است دچار کمبود آهن باشند در اين مورد بايد به پزشک مراجعه نمايند تا در صورت وجود کمبود آهن که با اندازه گيري ميزان فريتين سرم ( شاخص ذخيره آهن بدن ) تعيين مي شود درمان شوند.
- طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، لازم است تمامی دختران در سن بلوغ، سالیانه به مدت چهار ماه هر هفته یک عدد مکمل فروسولفات (قرص آهن) مصرف نمایند.
- براي کاهش عوارض جانبي ناشي از مصرف قرص آهن توصيه مي شود که قرص آهن را پس از غذا یا قبل از خواب ميل نمايند.
 
 
مواظب کمبود ید باشید:
 ید یک عنصر طبیعی مورد نیاز برای زندگی است که باید به طور روزانه مصرف شود. گواتر حداقل اختلالی است که در اثر کمبود ید به وجود می آید. بزرگی غده تیروئید را گواتر می نامند. فرد مبتلا به گواتر فعالیت کمتری نسبت به افراد طبیعی دارد. اختلالات مهم دیگری که در اثر کمبود ید بروز می کند عقب ماندگی های جسمی و ذهنی، اختلالات عصبی و روانی، کاهش آموزش پذیری و فراگیری است که در نهایت باعث کاهش تولید و بازده می شود. دریافت مقدار کافی ید در دوران بلوغ  اهمیت زیادی دارد. بهترین روش پیش گیری از عوارض ناشی از کمبود ید استفاده از نمک های ید دار است. با مصرف    روزانه ی نمک ید دار می توان از گواتر و سایر اختلالات ناشی از کمبود ید جلوگیری کرد. نمک خوراکی علاوه بر یددار بودن باید تصفیه شده نیز باشد. در واقع نمک یددار تصفیه شده بهترین نوع نمک خوراکی است. این نوع نمک کاملاً بهداشتی است و به آن مقدار کافی و لازم ید اضافه شده است و ناخالصی های نمک معمولی را هم ندارد.
نمک هایی با عنوان نمک صنعتی که ممکن است در بسته بندی های کوچک بفروش برسند، به هیچ عنوان مصرف خوراکی ندارند، از مصرف آنها باید جداً پرهیز کرد.
نمک یددار مثل نمک معمولی مصرف می شود. برای حفظ ید در نمک آن را در پایان پخت به ماده غذایی اضافه کرد. هرگز نباید قبل از مصرف شست زیرا این عمل تمام ید موجود را از بین می برد. توجه داشته باشید که بطور کلی نمک باید کم مصرف شود اما همان مقدار کم نیز باید از نوع تصفیه شده باشد.
نمک یددار تصفیه شده را باید در ظروف بدون منفذ پلاستیکی، چوبی، سفالی یا شیشه ای رنگی با سرپوش محکم نگهداری کنیم چون که نمک یددار اگر در معرض نور خورشید و رطوبت قرار گیرد، ید خود را از دست می دهد. باید سعی شود نمک یددار تصفیه شده را به اندازه مصرف خریداری کرد و از نگهداری بیش از اندازه آن در منزل خودداری کرد.
 

کم خونی 

فقرآهن

 

تاریخ انتشار : 1390/02/19 | تاریخ بروزرسانی : 1392/03/26 |
نقشه سایت | تماس با ما | سیاست حفظ اسرار
کليه حقوق اين وب سايت متعلق به معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران ميباشد